Chiếc bánh dẻo mặn – Đinh Thành Trung
12 Tháng Năm, 2016
Mẹ, trung thu và chiếc đèn ông sao – NGUYỄN VĂN HÒA
12 Tháng Năm, 2016

Thu – cái mùa dịu ngọt của đất trời mà không biết bao nhiêu thế hệ nhà thơ, nhạc sĩ đã dành tình yêu nồng nàn cho nó. Thế mà, đối với người dân quê tôi – một miền quê quanh năm lam lũ, thì mùa thu chỉ là mùa lo lắng: lo vì cái ăn, cái mặc, lo vì thời tiết lỡ cỡ nay trời râm, mai trời giông sao có thể phơi phong được lúa, cói; lo kiên cố nhà cửa để bắt đầu chống chọi với những ngày giông bão kéo dài…rồi biết bao nỗi lo vô hình của những cuộc đời vẫn còn nhiều u tịch… Và bởi thế, trăng tháng Tám với họ cũng chẳng khác gì trăng những tháng khác!

Người ta chẳng thấy chú Cuội, chị Hằng mà chỉ cần nhìn xem “trăng quầng” hay “trăng tán” để đoán biết thời tiết mà thôi. Và một đêm thu như thế là chấm hết!

Sinh ra nơi miền quê lam lũ, quanh năm chật vật ấy, tôi đã thấm thía cái khổ, cái nghèo. Cái khổ, nghèo len lỏi vào từng bữa cơm, vào từng nếp sinh hoạt và cả vào tính cách con người. Tuổi thơ tôi hay những đứa trẻ giống tôi ít được sự quan tâm của bố mẹ, thậm chí là ít tiếng cười…Đời sống cứ bình lặng trôi…
Thế mà, không hiểu sao tôi lại là một đứa trẻ có một tâm hồn “nổi sóng”. Tôi thương da diết những mảnh đời dân quê, tôi yêu từng lũy tre làng với những đàn trâu nối đuôi trên triền đê mỗi khi chiều về, tôi yêu dòng sông quê lững lờ êm ả, và tôi yêu tha thiết những ngày tháng Tám Trung thu… và hồn tôi muốn thu hết những vẻ đẹp dân dã nơi quê nhà – cái vẻ đẹp mà ít ai nhận ra giữa cuộc sống khốn khó. Và bởi thế, với ngay bố mẹ tôi, đôi khi họ cũng cho tôi là một đứa trẻ “bướng bỉnh”, “quái đản”.

Tôi được nghe kể nhiều về sự tích chị Hằng, chú Cuội và hồn tôi cũng đắm say theo những truyện cổ tích dân gian. Vào những đêm thu, khác với những đứa trẻ khác (ban đêm thường sợ ma), tôi thường một mình đi bộ ra ngồi bên bờ sông và ngắm những vầng sáng hiếm hoi của vùng quê mình từ mặt sông sáng loáng. Chị Hằng đang soi gương, ngắm mình dưới tấm gương khổng lồ và huyền diệu là dòng sông đêm. Thỉnh thoảng, hình như chị cũng thẹn thùng xao động nhưng rồi lại nhanh chóng chìm vào sự đắm say trước cái đẹp huyền diệu! Có lẽ chị biết tôi đang chiêm ngưỡng chị chăng?

Tôi cứ ngồi hàng giờ như vậy mà không chán. Chỉ đến khi quay đầu lại nhìn về mé làng, thấy một màu đen tĩnh mịch thì mới biết trời cũng đã khuya, tôi nhẹ nhàng đứng dậy một mình đi xa dần với dòng sông vàng yên ả nhưng hồn vẫn vấn vương những xúc cảm mơn man, tuyệt diệu…

Không biết bao mùa trăng như thế đã về với quê tôi và hồn tôi. Chị Hằng ơi! Tôi mười tám tuổi, còn chị bao nhiêu tuổi? Rồi tôi cũng rời miền quê ấy khi bước chân vào giảng đường đại học (cũng là điều ít thấy ở quê tôi). Tôi đi làm và lập gia đình rồi sinh con. Trung thu ở thành phố thật lung linh và rực rỡ nhưng lòng tôi lại luôn nhớ về dòng sông trăng huyền diệu nơi quê nhà. Chẳng biết trăng mùa này có tròn và sáng như kí ức tuổi thơ tôi?